Dünya genelinde Instagram’a büyük tepkiler söz konusu. Çünkü Instagram son zamanlarda birçok hesabı herhangi bir ihlal olmaksızın kapatıyor ve yapılan itirazlar çoğu zaman sonuçsuz kalıyor. Biz de Türkiye’deki kullanıcıların nasıl bir yol izlemesi gerektiğini bu rehberde sizler için derledik.
Instagram hem dünya genelinde hem de Türkiye’de son dönemde çok sayıda hesabı kapatmaya başladı. Üstelik kapatılan hesaplar için yapılan itirazlar da çoğu zaman sonuç vermiyor. Dünya genelinde birçok kişi, Instagram’ın bağlı olduğu Meta şirketine karşı hukuki süreç başlatmış durumda.
Editörümüz ve aynı zamanda G Tivi YouTube kanalının sahibi Mazlum Günhan, geçtiğimiz günlerde çektiği bir videoda bu durumu sert bir şekilde eleştirdi. Videoda, kendi hesabının da kapatıldığını belirten Günhan, durumu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bildirdiğini ve Instagram’ın itiraz süreçlerinde yeterince titiz davranmadığını ifade ederek konuya müdahale edilmesini talep etti.
Öte yandan, son dönemde Instagram’daki moderasyon süreçleri büyük ölçüde yapay zekâ sistemlerine bırakılmış durumda. Meta’nın uyguladığı daha katı moderasyon politikaları nedeniyle birçok kişinin hesabı çeşitli gerekçelerle kapatıldı.
Peki süreç nasıl işliyor?
Öncelikle Instagram, hesabı kapatılan kullanıcıya bir e-posta göndererek hesabının devre dışı bırakıldığını bildiriyor. Aynı zamanda kullanıcıya itiraz hakkı tanındığı belirtiliyor. Bu süreçte kullanıcıdan bir selfie videosu çekmesi ve kimlik belgesini göndermesi isteniyor. Kullanıcı bu işlemleri tamamladıktan sonra genellikle 1 veya 2 gün içerisinde hesabın kalıcı olarak kapatıldığına ilişkin bir e-posta alıyor. Ardından hesap Instagram üzerinde tamamen görünmez hale geliyor. Bu aşamadan sonra kullanıcının başvurabileceği seçenekler oldukça sınırlı kalıyor.
İşte bu durumu birçok kullanıcı kabul etmiyor ve yasal yollarla haklarını aramaya başlıyor.
Peki, Instagram hesabı kapanan Türkiye’deki kullanıcılar ne yapmalı?
Bu durumdan rahatsız olan ve Instagram’ın hesabını haksız yere kapattığını düşünen kullanıcılar üç farklı yol izleyebilir.
Bunlardan ilki, Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurmaktır. Bir diğer seçenek ise CİMER üzerinden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na şikâyette bulunarak konunun incelenmesini talep etmektir. Eğer bu konuda yoğun sayıda başvuru yapılırsa, bakanlık Instagram yetkililerinden konuya ilişkin açıklama talep edebilir.
Bir diğer yöntem ise Meta Türkiye Temsilciliği’ne noter aracılığıyla ihtar göndermektir. Meta’nın Türkiye temsilciliği İstanbul’da bulunmakta olup resmi ofis adresine noter kanalıyla ihtarname gönderilmesi mümkündür.
Kullanıcılar aşağıdaki örnek metni kullanarak taleplerini ilgili makamlara iletebilirler.
Örnek Metin
Konu: Instagram Hesabımın Haksız Şekilde Kapatılması ve İtiraz Süreçlerinin Yetersizliği Hakkında Şikâyet
Sayın Yetkili,
Son dönemde Instagram tarafından dünya genelinde ve Türkiye'de çok sayıda kullanıcının hesabının herhangi bir açık ve somut ihlal gerekçesi gösterilmeden kapatıldığına ilişkin ciddi şikâyetler bulunmaktadır. Birçok kullanıcı, hesaplarının "hesap bütünlüğü", "topluluk kuralları ihlali" veya benzeri genel ifadelerle devre dışı bırakıldığını, yapılan itirazların ise yeterli insan incelemesi yapılmaksızın otomatik sistemler veya yapay zekâ destekli süreçler aracılığıyla reddedildiğini ifade etmektedir.
Ben de benzer şekilde hesabımın "hesap bütünlüğü" gerekçesiyle kapatılması nedeniyle mağduriyet yaşamaktayım. Hesabımda Instagram'ın Topluluk Kuralları veya Hizmet Şartları'nı ihlal eden herhangi bir faaliyet bulunmamasına rağmen hesabıma erişimim engellenmiş, buna bağlı olarak sosyal medya üzerindeki iletişim hakkım kısıtlanmış ve yıllar içerisinde oluşturduğum içeriklere, mesajlara ve kişisel verilerime ulaşmam fiilen imkânsız hale gelmiştir.
Bunun yanı sıra Instagram hesabım yalnızca kişisel amaçlarla değil, aynı zamanda ticari ve mesleki faaliyetlerim kapsamında da kullanılmaktaydı. Hesabın erişime kapatılması; müşterilerle iletişim kurulmasını, tanıtım faaliyetlerinin yürütülmesini ve mevcut ticari ilişkilerin sürdürülmesini olumsuz etkilemiş, maddi ve manevi zarara neden olmuştur. Özellikle dijital platformların günümüzde bireylerin ve işletmelerin ekonomik faaliyetlerinde önemli bir yere sahip olduğu düşünüldüğünde, hesapların gerekçesiz veya yetersiz inceleme sonucunda kapatılması ciddi sonuçlar doğurmaktadır.
Ayrıca kullanıcıların kişisel verilerine erişiminin engellenmesi, veri taşınabilirliği ve veri erişim hakları açısından da değerlendirilmesi gereken bir husustur. Kullanıcıların hesaplarında bulunan fotoğraflara, videolara, mesajlara ve diğer kişisel içeriklere ulaşamaması önemli mağduriyetlere yol açmaktadır. Hesap kapatma kararlarının şeffaf, denetlenebilir ve etkili bir itiraz mekanizmasına tabi olması gerektiği açıktır.
Bu kapsamda;
Hesabımın kapatılmasına gerekçe gösterilen iddiaların açık ve somut şekilde tarafıma bildirilmesini,
Dosyamın otomatik sistemler yerine yetkili bir insan incelemesiyle yeniden değerlendirilmesini,
Hesabıma erişimimin yeniden sağlanmasını veya en azından kişisel verilerimi ve içeriklerimi indirme imkânı verilmesini,
Kullanıcıların hak kaybına uğramaması adına itiraz süreçlerinde daha şeffaf ve etkili uygulamaların hayata geçirilmesini,
talep ediyorum.
Konunun ilgili birimler tarafından incelenerek mağduriyetimin giderilmesini ve tarafıma yazılı olarak bilgi verilmesini arz ederim.
Saygılarımla,
Ad Soyad:
E-posta:
Telefon:
Instagram Kullanıcı Adı:
Tarih: